Anbi jaarverslag 2025
Stichting Joods Erfgoed Wageningen
Contactgegevens
- Website: https://www.joodserfgoedwageningen.nl/
- Email: info@joodserfgoedwageningen.nl
- Postadres: Riemsdijkstraat 13, 6701BC Wageningen (vanaf 25 nov 2025)
- RSIN: 806446523
De doelstelling
Volgens onze statuten art.2. De stichting heeft ten doel:
- De instandhouding van gedenktekens ter nagedachtenis aan de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen leden van de Joodse gemeenschap in Wageningen en omstreken;
- Het bevorderen van instandhouding, herstel of restauratie van alle goederen die gerelateerd zijn aan de Joodse gemeenschap in Wageningen en omstreken;
- Het bevorderen van de mondelinge en schriftelijke vastlegging van al hetgeen verband houdt met de Joodse gemeenschap in Wageningen en omstreken;
- De stichting heeft niet ten doel het maken van winst;
- Voorts het verrichten van al hetgeen met het vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de meest ruime zin des woords.
Verder:
Het beleid van de stichting JEW is gericht op het ondersteunen van de identiteit van de Joden in Wageningen en het behoud van het Joodse erfgoed in Wageningen.
De Joodse identiteit kan op vele manieren worden ingevuld, die voor iedere persoon anders is. Onderdelen van de Joodse identiteit zijn: het geloof (de religie, de godsdienst), tradities, leefregels en gewoontes, maar bijvoorbeeld ook een gedeelde geschiedenis, verbondenheid met Israël en/of een gevoel van lotsverbondenheid.
Het beleidsplan
- Het inventariseren van die aspecten uit het verleden van het Joodse leven in Wageningen die een bijzondere plaats in de samenleving hebben vervuld.
- Het versterken van de Joodse identiteit in Wageningen zoals het organiseren en faciliteren van bijeenkomsten zoals een viering van een Joods feest en/of een sabbat en/of de Holocaust Memorial Day.
- Het organiseren van excursies door "Joods Wageningen"
- Bovenstaande activiteiten (weer) bekend maken, doormiddel van publicaties, evenementen en andere initiatieven bij de Wageningse bevolking en andere belangstellenden zoals de Joodse studenten en onderzoekers van de WUR.
- Het verwerven van inkomsten door middel van het creëren en onderhouden van een vriendenkring.
- Aanschrijven van subsidieverleners voor projecten.
- Beheren van de gelden die zijn ontvangen voor de projecten en verantwoording afleggen van de gebruikte gelden aan allen die aanspraak kunnen maken op het recht deze gegevens te kennen.
- Alle ontvangen gelden worden gebruikt voor de hierboven vermelde doelen, in het bijzonder onze projecten.
Het beloningsbeleid
Volgens onze statuten art.4 lid 5: De leden van het bestuur genieten geen beloning voor hun werkzaamheden. Zij hebben wel recht op vergoeding van de door hen in de uitoefening van hun functie gemaakte kosten.
Begroting
De stichting hanteert de winst- en verliesrekening van het afgelopen jaar als de begroting voor het nieuwe jaar, tenzij het bestuur anders bepaalt doormiddel van bijvoorbeeld een Jaar- en activiteitenplan met onderliggende begroting.
Uitgezonderd daarop zijn de bijzondere projecten zoals de uitgave van een boek of voorbereiding op en plaatsen van een bronzen kunstwerk, waarvoor dan een aparte projectbegroting wordt opgesteld met daarbij een dekkingsplan (het doen van reserveringen) van/voor de kosten van dat project. Alvorens een opdracht wordt gegeven op een onderliggende offerte gaat dit vooraf aan een besluit van het bestuur.
Verslag van de uitgeoefende activiteiten 2025
1- Verkoop van boeken
Op meerdere plekken en rondom de evenementen OJH en HvV 27 aprill en 4 mei in de Grote Kerk is € 226,84 aan boeken verkocht die door de stichting zijn uitgegeven. Dat is aanzienlijk minder dan in 2024 toen de opbrengst € 1.048,43 was. In 2024 werd de opbrengst ondergebracht bij de reservering van het kunstwerk. In 2025 is dat niet gedaan.
2- Mede-organiseren Open Joodse Huizen
Op zondag 27 april 2025 zijn bijeenkomsten georganiseerd in het kader van Open Joodse Huizen & Huizen van Verzet. Zo’n 200 mensen hebben op vijf adressen de kleinschalige bijeenkomsten bezocht om te herinneren en te herdenken. Ook was er een theatervoostelling over Marie Stoppelman op 28 april in de Aula. Het ging daarbij om het centraal stellen van het Joodse leven van voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog en het verzet. Op de plek waar de geschiedenis zich afspeelde vertelden huidige bewoners, getuigen, nazaten, oude en nieuwe buurtgenoten, kenners en belangstellenden hun persoonlijke verhalen over vervolging, verzet en bevrijding.
Het programma werd georganiseerd door de 4/5Mei Werkgroep en Stichting Joods Erfgoed Wageningen in samenwerking met het Joods Cultureel Kwartier Amsterdam.
Zie: programma.
3- Onthulling bronzen kunstwerk “Synagoge met Joodse Man”
Na een jaar van voorbereiding in 2022 van het ontwerp en presentatie in 2023 in het stadhuis is begin van het jaar de opdracht verstrekt aan kunstenaar Amiran Djanachvili en bronsgieter Sala om het kunstwerk in brons te gieten en te patineren. Buddingh Natuursteen heeft als donatie de marmeren sokkel geschonken en daarop het kunstwerk bevestigd en het geheel geplaatst.
Het kunstwerk is, voorafgegaan door een programma in Visum Mundi, op 14 mei onthuld aan de Walstraat (hoek 't Platsoen) in aanwezigheid van de burgemeester en een groot aantal genodigden.
De aanvullende fondsenwerving onder kerken en particulieren voor de realisatie van het kunstwerk heeft geleid tot het benodigde bedrag van afgerond € 14.000 (incl ontwerpkosten € 2.000). De ontwerpkosten zijn hierbij niet geactiveerd op de balans in 2025, omdat ze reeds als kosten zijn verwerkt in de jaarrekening van 2022. Vandaar dat het bronzen kunstwerk op de balans is opgenomen met een bedrag van € 12.000.
4- Bijeenkomst Auschwitz Memorial Day
De bijeenkomst van Auschwitz Holocaust Memorial Day aan de Walstraat bij het Joodse monument de Levenspoort heeft op donderdag 23 januari plaatsgevonden in het bijzijn van groep 7 en 8 van de Margrietschool.
5- Opknapbeurt Oude Joodse begraafplaats
In de periode maart tot en met oktober heeft op verzoek van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) de Stichting Boete en Verzoening de grafstenen (matseva's) van de Oude Joodse begraafplaats, tussen de Veerstraat en de Generaal Foulkesweg, opgeknapt.
Ook is in het najaar begonnen met het herstel en de renovatie van het oude hekwerk en de muurtjes die in verval waren. Dit was een project van de NIK waarbij de Stichting JEW als belanghebber e.e.a. gefaciliteerd heeft.
6- Excursies Joods Wageningen
Er worden met regelmaat rondleidingen gedaan in de stad langs plekken waar Joods Wageningen nog zichtbaar is.
7- Joodse identiteit Wageningen
Er is behoefte onder Joodse Wageningers, gezinnen en kinderen, studenten en onderzoekers van de WUR om naast herdenken ook aandacht te besteden aan het Joodse leven. Zo is op 2 januari in een van de huizen van de bestuursleden het Chanoekafeest in gezamenlijkheid gevierd. Ook is op 2 maart een bezoek gebracht aan de LJG-synagoge in Dieren die in het teken van identiteit stond.
Toelichting financiële verantwoording
Het bestuur heeft op basis van het advies van de kascontrolecommissie op 16 maart 2026 de penningmeester decharge verleend voor het jaar 2025 onder voorbehoud van de kascontrolecommissie die op 24 maart 2026 bijeen is gekomen en na presentatie van de conceptcijfers akkoord is gegaan met de financiële verslaglegging.
De boekjaren van onze ANBI-stichting lopen van 1 januari tot en met 31 december.
Zie onderstaande lnkjes naar bijlagen: balans 31 december 2025 en winst- en verliesrekening 2025 en vergelijking met het voortgaande jaar.
In verband met de uitgave van het boek Joods Wageningen en de Tweede Wereldoorlog (in eigen beheer) is de stichting, na melding aan de Belastingdienst, per 2023 als btw-plichtige uitgever aangemerkt.
In de administratie zijn uitsluitend de kosten en opbrengsten met betrekking tot de boeken verwerkt. Er is geen voorraadadministratie gevoerd en de boeken zijn, in lijn met eerdere uitgaven, niet geactiveerd op de balans. Eveneens vindt (nog) geen jaarlijkse voorraadinventarisatie plaats.
Op de verkoop van boeken wordt 9% btw afgedragen. Deze wordt verrekend met de btw op kosten van de stichting, voor zover van toepassing tegen het 21%-tarief.
De activiteit rondom het bronzen kunstwerk kwalificeert niet als een btw-belaste activiteit, aangezien er geen sprake is van commerciële exploitatie (verkoop of structurele tentoonstelling). Bij de realisatie van het kunstwerk is derhalve geen btw in aftrek gebracht. Over ontvangen donaties met een specifieke bestemming voor het kunstwerk wordt om die reden eveneens geen btw afgedragen.
De suppletieaangifte dient nog te worden gecorrigeerd bij de Belastingdienst en is daarom nog als post op de balans opgenomen. Afwikkeling hiervan kan mogelijk leiden tot een verhoging van de reserves van de stichting. Tevens wordt momenteel btw afgedragen over de verkoop van eerder uitgegeven boeken, terwijl bij de oorspronkelijke kosten van productie en drukwerk geen btw is teruggevraagd. Dit punt vereist nadere beoordeling en mogelijke correctie, die naar verwachting eveneens per saldo gunstig zal uitvallen voor de stichting.
Er is voor 2026 een bedrag van € 1.607,97 gereserveerd voor een Artivive app ten behoeve van een digitale presentatie het kunstwerk die nog voltooid (gekalibreerd) moet worden.
Het bestuur heeft besloten het verlies over 2025 van € 1.898,88 ten laste van het eigen vermogen te brengen. Dit verlies is voornamelijk veroorzaakt door legeskosten en representatiekosten in verband met de plaatsing en onthulling van het kunstwerk.